THÔNG TIN LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐƯA LÊN MẠNG

Tên đề tài luận án: Hiệu quả can thiệp hội chứng chuyển hóa ở học sinh trung học cơ sở thừa cân, béo phì tại tỉnh Tiền Giang

Chuyên ngành: Nhi khoa                                   Mã số: 9720106

Họ và tên nghiên cứu sinh: Nguyễn Thành Nam

Họ và tên người hướng dẫn: PGS.TS Phùng Nguyễn Thế Nguyên, GS.TS Tạ Văn Trầm

Tên cơ sở đào tạo: Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh

                       TÓM TẮT NHỮNG KẾT LUẬN MỚI CỦA LUẬN ÁN

Đặt vấn đề: Luận án đánh giá gánh nặng thừa cân–béo phì (TCBP), hội chứng chuyển hóa (HCCH) và bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa (MASLD) ở học sinh THCS (11–14 tuổi) tại Tiền Giang, theo tiếp cận tích hợp “tim mạch–chuyển hóa–gan” nhằm định hướng sàng lọc sớm và can thiệp học đường.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu 3 giai đoạn (10/2023–05/2025): (i) cắt ngang 6.009 học sinh; (ii) bệnh–chứng 1.192 học sinh TCBP; (iii) can thiệp theo dõi dọc 12 tháng trên 300 học sinh TCBP có HCCH. Đánh giá nhân trắc, huyết áp, glucose đói, HbA1c, lipid máu; MASLD đo bằng FibroScan (CAP/LSM), ngưỡng CAP ≥ 248 dB/m. Xây dựng mô hình dự báo nguy cơ HCCH, nội kiểm bootstrap và ngoại kiểm quần thể độc lập; đánh giá can thiệp bằng kiểm định thích hợp và mô hình GEE phân tích quan hệ liều–đáp ứng theo tuân thủ.

Kết quả: Tỷ lệ TCBP 34,2% (thừa cân 19,3%; béo phì 14,9%). Trong nhóm TCBP, MASLD 41,4% (61,3% ở béo phì). Tỷ lệ HCCH ở TCBP 30,6% (44,3% ở béo phì; 19,9% ở thừa cân); rối loạn lipid máu chiếm ưu thế (TG tăng 87,9%; HDL-C thấp 84,4%). MASLD ở nhóm có HCCH 60,4% (72,1% ở béo phì). WHtR ≥ 0,46 là chỉ dấu mạnh (aOR = 3,30). Thang điểm sàng lọc 0–9 điểm có AUC 0,75 (nội kiểm 0,746; ngoại kiểm 0,723). Can thiệp đa thành phần giúp 71,7% học sinh giảm HCCH; cải thiện BMI (−0,67 kg/m²), HbA1c (−0,15%), TG (−0,41 mmol/L), HDL-C (+0,12 mmol/L), CAP (−29,6 dB/m), LSM (−0,60 kPa); GEE cho thấy quan hệ liều–đáp ứng theo mức tuân thủ.

Kết luận: TCBP/HCCH và MASLD ở học sinh THCS tại Tiền Giang phổ biến; rối loạn lipid máu là thành phần trội và MASLD xuất hiện sớm. Luận án đóng góp: tích hợp FibroScan trong khảo sát học đường; đề xuất WHtR ≥ 0,46 và thang điểm sàng lọc có nội/ngoại kiểm; chứng minh hiệu quả can thiệp học đường cải thiện đồng thời chuyển hóa và chỉ dấu gan, có quan hệ liều–đáp ứng theo tuân thủ.

Từ khóa: Hội chứng chuyển hóa; tỷ số vòng eo/chiều cao(WHtR); FibroScan (CAP/LSM), thang điểm sàng lọc; can thiệp học đường.

LUẬN ÁN

TÓM TẮT LUẬN ÁN